Yapay Zekâ ile Üretilen Reklamlarda Şeffaflık Zorunluluğu

1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle, reklamlarda insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakterleri kullanıldığında bu durumun açıkça belirtilmesi zorunlu. Gerçek bir kişinin yapay zekâ kopyasının ürünü tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar ise tamamen yasak. Değişiklik influencer paylaşımlarını, indirim duyurularını ve tüketici yorumlarını da kapsıyor.

Yapay zekâ, görsel ve video üretimini hızlandırdı. Ancak 2026 yazıyla birlikte bu üretimin bir de hukuki çerçevesi oluştu. Ticaret Bakanlığı’nın hazırladığı değişiklikler 1 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi. Bu, yapay zekâ ile içerik üreten her marka için “nasıl ürettiğim beni ilgilendirir” döneminin bittiği anlamına geliyor.

Yapay zekâ ile üretilen reklamda ne değişiyor?

İki net kural geldi. Birincisi: bir reklamda insandan ayırt edilemeyecek nitelikte dijital karakterlere yer veriliyorsa, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir biçimde belirtilmesi zorunlu. Yani yapay zekâ ile ürettiğiniz “model” gerçek bir insan sanılıyorsa, tüketiciye bunun gerçek olmadığını söylemek zorundasınız.

İkincisi daha keskin: gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürünü bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar tamamen yasaklandı. Bu, deepfake tarzı tanıklık reklamlarının kapısını kapatıyor.

Serbest

• Gerçek ürün fotoğrafı
• Yapay zekâ ile arka plan / sahne

Beyan gerekmez

Beyan gerekli

• İnsandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakteri
• Açık ve görünür bilgilendirme

Belirtilmezse aykırı

Yasak

• Gerçek kişinin yapay zekâ kopyası
• Ürünü deneyimlemiş / tavsiye etmiş izlenimi

Beyanla dahi kullanılamaz

Bu kural sadece büyük markaları mı bağlıyor?

Hayır. Yönetmelik reklam verenleri kapsıyor; bütçe büyüklüğüne göre ayrım yapmıyor. Pazaryerinde satış yapan bir KOBİ de, kendi sitesinden satan bir marka da aynı çerçeveye tabi. Fark şurada: pazaryerinde satıyorsanız platform bazı kuralları sizin adınıza takip eder, ancak kendi sitenizde ve kendi sosyal medya hesabınızda sorumluluk doğrudan sizde.

Kuralın kâğıt üstünde kalmadığını uygulama verisi gösteriyor. Ticaret Bakanlığı’nın 19 Ağustos 2026 tarihli duyurusuna göre Reklam Kurulu, 13 Ağustos 2026’daki 372. toplantısında 105 dosyayı görüştü; 87’sinde aykırılık tespit edip toplam 32.683.631 lira idari para cezası uyguladı. Aynı duyuruda yılın bilançosu da var: 2026’nın ilk yedi ayında yaklaşık 26.000 başvuru incelendi ve aldatıcı reklam ile haksız ticari uygulamalar için toplam 218 milyon 478 bin lira ceza kesildi. Bu dosyaların yapay zekâ ile üretilmiş içerikle ilgili olduğu ayrıca belirtilmiyor; ancak beyan yükümlülüğünü denetleyen yönetmelik de, o yönetmeliği uygulayan kurul da aynı.

Influencer paylaşımlarında ne değişti?

Sosyal medya etkileyicilerinin paylaşımlarında “Reklam” veya “Tanıtım” ibaresinin ilk bakışta görünür olması zorunlu hale geldi. Yani etiketin açıklama metninin sonuna gizlenmesi, “devamını gör” arkasında kalması veya hashtag yığınının içinde kaybolması artık uygun sayılmıyor. UGC formatında içerikte durum ne: UGC Nedir? →

İndirim ve yorumlarda hangi kurallar geldi?

İndirimli satışlarda, kampanya öncesi son 10 günün en düşük fiyatı referans alınıyor. Bu, “önce yükselt sonra indirim yaz” uygulamasını doğrudan hedefliyor. Tüketici değerlendirmelerinde ise yorumun gerçek bir alışverişe dayandığının doğrulanması gerekiyor; satıcıların şikâyetlere cevap süresi de 72 saatten 48 saate indirildi.

Şeffaflık markayı zayıflatır mı?

Buradaki asıl mesele hukuki değil, ticari. Sahadan bir örnek: bir emlak danışmanı çekimi tanıdığı bir gence yaptırdı; ışık ve açı bilgisi olmayan çekim tutmadı. “Yapay zekâ düzeltir” denildi, düzeltmedi. Sonunda 12.000 TL verilip iş yeniden çekildi — aynı iş, ikinci kez ödendi.

Sebep basit ve teknik: yanlış renk sıcaklığında çekilen bir karede doğru renk verisi hiç kaydedilmemiştir. Yapay zekâ onu düzeltmez, tahmin eder. Tahmin de ekranda güzel görünür, kutu açıldığında görünmez.

Aynı örüntü e-ticarette de var: ürünü yapay zekâ ile ürettiren bir marka hız kazandı, ancak “gerçekteki gibi değil” yorumları ve iadeler arttı. Ürünü gerçekten çekip arka planı yapay zekâya bıraktıklarında iade oranı düştü.

Yani şeffaflık zorunluluğu, aslında iyi çalışan markaların zaten yaptığı şeyi kurala bağlıyor: ürünü olduğu gibi göstermek, yapay zekâyı ürünü değiştirmek için değil, sahneyi zenginleştirmek için kullanmak.

Uyum için ne yapmalı?

Üç pratik adım: mevcut reklam görsellerinizde insandan ayırt edilemeyen yapay zekâ karakteri var mı gözden geçirin; influencer iş birliklerinizde etiketin gerçekten ilk bakışta görünür olduğunu kontrol edin; indirim iletişiminizi son 10 gün kuralına göre yeniden kurgulayın.

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ ile ürün görseli üretmek yasaklandı mı?

Hayır. Yasaklanan şey üretim yöntemi değil, tüketicide yanlış izlenim bırakılması. Ürünü gerçeğine sadık gösteren yapay zekâ destekli görseller kullanılabilir; zorunluluk, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterler kullanıldığında bunun belirtilmesidir.

Ürün fotoğrafımın arka planını yapay zekâ ile değiştirirsem belirtmem gerekir mi?

Düzenleme, insandan ayırt edilemeyen dijital karakterlere odaklanıyor. Ürünün kendisi gerçek çekimse ve sahne değişikliği ürünü yanıltıcı biçimde farklı göstermiyorsa, bu kapsamda bir karakter beyanı söz konusu olmaz. Ancak ürünün rengini, dokusunu veya boyutunu değiştiren müdahaleler ayrı bir yanıltıcılık riski taşır.

Yönetmelik ne zaman yürürlüğe girdi?

Değişiklikler 1 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı ve 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi.

Pazaryerinde satıyorsam sorumluluk kimde?

Pazaryeri bazı kuralları platform düzeyinde takip eder, ancak reklam içeriğinin kendisinden reklam veren sorumludur. Kendi web siteniz ve sosyal medya hesaplarınız için sorumluluk tamamen size aittir.

Yapay zekâyı doğru yerde kullanalım.

Ürünü gerçeğine sadık gösteren, mevzuata uygun görsel ve video üretimi — gerçek çekim ile yapay zekânın doğru yerde birleştiği bir sistemle. E-ticaret görsel üretim hizmetimize göz atın.

Aynı konuda diğer ülkelerdeki yürürlük tarihlerini merak ediyorsanız: Yapay Zekâ Uyum Takvimi — 2025’ten 2028’e 11 düzenleme

Avrupa’ya da satıyorsanız: AB AI Act Madde 50

Reklam görselinin performans tarafı: Reklam Bütçesi Kötü Görseli Kurtarmaz

Diğer güncel mevzuat konuları →

Kaynaklar

1. T.C. Ticaret Bakanlığı — Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik — ticaret.gov.tr
2. Resmî Gazete — 1 Temmuz 2026 tarihli, 33297 sayılı — resmigazete.gov.tr
3. T.C. Ticaret Bakanlığı — Reklam Kurulu 372. toplantısı ve 2026 ilk yedi ay bilançosu (19 Ağustos 2026) — ticaret.gov.tr
4. T.C. Ticaret Bakanlığı — Ticari Reklamlar ve Reklam Kurulu — ticaret.gov.tr