Reklamlarda Yapay Zekâ Şeffaflığı Zorunlu Oldu (1 Ağustos 2026)

Ticaret Bakanlığı, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde kapsamlı değişikliğe gitti. Değişiklikler 1 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı, 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi.

Görsel ve içerik üreten markaları en çok ilgilendiren düzenleme, yapay zekâ ile ilgili olanı: reklamlarda insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu hale geldi. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının bir ürünü bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimi veren reklamlar tamamen yasaklandı.

Aynı değişiklik paketinde reklamın kurgusunu doğrudan etkileyen başka konular da var: sosyal medya etkileyicisi (influencer) paylaşımlarında “Reklam” veya “Tanıtım” ibaresinin ilk bakışta görünür olması zorunluluğu; indirimli satışlarda kampanya öncesi son 10 günün en düşük fiyatının referans alınması; ve tüketici değerlendirmelerinde gerçek alışveriş doğrulaması. Satıcıların şikâyetlere cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi.

Ticaret Bakanlığının 16 Ekim 2026 duyurusuna göre Reklam Kurulu, 23/A maddesi kapsamında resen incelediği 32 sosyal medya hesabındaki paylaşımlarda “Reklam” veya “Tanıtım” ifadesi yükümlülüğünün ve yönetmelikteki diğer şartların yerine getirilmediğini tespit ederek bu reklamlar hakkında durdurma cezası verdi; aynı duyuru Kurulun 8 Ekim 2026’daki 374 sayılı toplantısının sonuçlarını içeriyor, yapay zekâ beyanına özel bir yaptırıma ise yer vermiyor.

Paketin bir diğer yeniliği hedefli reklamcılık. Yönetmeliğe eklenen 25/A maddesi, satıcı ve sağlayıcıların ya da onlar adına mesafeli sözleşme kurulmasına aracılık eden aracı hizmet sağlayıcıların; tüketicilerin çevrimiçi davranışlarını, geçmiş tercih kayıtlarını, konum bilgilerini, demografik verilerini veya benzeri kişisel verilerini analiz ederek belirli kişi ya da gruplara özel reklam sunmasını hedefli reklamcılık olarak tanımlıyor (Md. 25/A/1). Bu reklam, hangi kriterlerle gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği bilgisi tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde sunulduğu sürece yapılabiliyor (Md. 25/A/2). Tüketicinin çocuk olduğunun bilindiği ya da makul olarak bilinmesinin beklendiği durumlarda ise kişisel verilere dayalı profillemeyle hedefli reklam yapılamıyor (Md. 25/A/3). Madde de 1 Ağustos 2026’da yürürlüğe girdi; değişiklik yönetmeliği ayrı bir geçiş süresi tanımıyor. Kampanya kurulumundaki karşılığı: 18 yaş altına reklamda markalar ne yapmalı.

Pratik anlamı: yapay zekâ destekli görsel veya video üreten markaların 1 Ağustos’tan itibaren üretim süreçlerini değil, tüketicide bıraktıkları izlenimi denetlemesi gerekiyor.