Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Yönetmeliği (29 Mart 2025)

Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik, klinik psikolog ve diyetisyen dahil dokuz sağlık mesleğinin serbest çalışmasını il sağlık müdürlüğüne başvurularak alınan ruhsata bağlar. 29 Mart 2025 tarihli ve 32856 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 15 Ağustos 2025 tarihli ve 32987 sayılı değişiklik, muhtelif adlarla çalışan iş yerlerinin uyum süresini 31 Aralık 2025'e çekti ve başvuru belgelerini daralttı.

Temel ilke: sağlık meslek mensubu, kendi adına ruhsatlandırılmış birim olmadan danışmanlık, eğitim, koçluk ya da başka bir ad altında sağlık hizmeti sunamaz (Madde 21/9).

Yönetmelik kimleri kapsıyor, kimleri kapsamıyor?

Yönetmelik, Madde 4/1-ç’de sayılan sağlık meslek mensuplarının açacağı birimleri düzenler: klinik psikolog, hemşire, hemşireliğe eşdeğer sağlık memuru, ebe, fizyoterapist, odyolog, diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, podolog ve iş ve uğraşı terapisti (ergoterapist). Tanım on unvan sayar; ekler ruhsat belgesini dokuz meslek için düzenler. Hekim, diş hekimi ve eczacı listede yoktur; bu yönetmeliğin kuralları onları bağlamaz.

Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelikte (Tanıtım Yönetmeliği) ise aynı terim hekim, diş hekimi ve eczacıyı da kapsar (Madde 4/1-f); hekimler için bkz. hekim sosyal medya kuralları.

Psikolog listede yok, klinik psikolog var. Psikoloji alanında kendi adına birim açabilen yalnız klinik psikologdur; psikolog, klinik psikoloğun biriminde EK-3 çalışma belgesiyle ve birden fazla olmamak üzere personel olarak çalışabilir (Madde 13/1). Tabelaya yansıması klinik psikolog tabela ve unvan kurallarında ayrıntılı.

Birimi, serbest icra yetkisi olan Türk vatandaşı meslek mensubu açar; tüzel kişiler açamaz (Madde 5/1). Kişi yalnız bir birim açabilir (Madde 21/1) ve başka sağlık kuruluşunda çalışamaz (Madde 16/5).

Ruhsat başvurusu nasıl yapılır?

Başvuru il sağlık müdürlüğüne yapılır; evrak ve yerinde inceleme olumluysa ruhsat belgesi düzenlenir, evrak eksikliği giderilmezse dosya iade edilir. Yönetmelik toplam süre vermez: eksiklik bildirimine, tamamlamaya ve ilk yerinde incelemeye süre koyar, yeniden inceleme ve ruhsatın düzenlenmesi için süre koymaz (Madde 6).

1. Başvuru. EK-1’deki belgelerle yapılır: dilekçe, personel ve bina belgeleri, EK-4’e göre tıbbi cihaz, ilaç, malzeme, araç ve gereç listesi.
2. Evrak kontrolü. Eksiklik 10 iş günü içinde bildirilir, giderilmesi için 30 iş günü verilir; giderilmezse dosya iade edilir.
3. Yerinde inceleme. Evrak tamamsa en az üç kişilik komisyon (tercihen en az biri aynı meslekten) başvuru tarihinden itibaren en geç 30 iş günü içinde birimi inceler.
4. Eksik çıkarsa. 30 iş günü süre verilir; giderildiği bildirilince inceleme tekrarlanır.
5. Ruhsat. Eksiklik kalmazsa EK-2’deki ruhsat belgesi düzenlenir.

Ruhsattan sonra 6 ay içinde faaliyete geçmeyen birimin ruhsatı iptal edilir (Madde 8/1); ruhsat devredilemez (Madde 7).

Tabela ve isim kuralı (Madde 19)

Madde 19 sekiz fıkradan oluşur ve ilk fıkrasıyla marka adını kapatır: birimin tabelasında, basılı ve elektronik ortam materyallerinde meslek mensubunun adı ve unvanı dışında başka bir isim, meslek adı veya uzman ibaresi kullanılamaz. Diğer fıkralar ölçü, zorunlu ibare, renk, iç tabela, unvan sırası, kurumsal kimlik ve kamu kurumu çağrışımını düzenler.

Sonuç: marka ya da fantezi isimle birim işletmek kapandı. Birinci fıkra elektronik ortam materyallerini andığı için web sitesi ve sosyal medya hesabı da bu sınırda okunur. 32987 sayılı değişiklik bu maddeye dokunmadı.

Fiziki ve ortaklık şartları

Asgari bölümler arasında her meslek mensubu için en az 10 m² uygulama odası, oda içinde lavabo, en az 8 m² bekleme salonu ve engelli kullanımına uygun tuvalet bulunur; her ek uygulama odası için salona 5 m² eklenir (Madde 11/1). Kişi başına en fazla iki uygulama odası olur ve asgari ölçülerde %10’a kadar sapmaya izin verilir (Madde 11/2, 11/6).

Aynı unvana sahip en fazla üç meslek mensubu müşterek birim açabilir; her birine ayrı ruhsat ve ayrı uygulama odası düşer, ortak alanlardan birlikte sorumludurlar (Madde 5/2).

Denetim ve yaptırım nasıl işliyor?

Birimler yılda en az bir kez olağan denetime tabidir; denetim, yönetmeliğin EK-5’teki Denetim, Sorgu ve İdari Yaptırım Formuna göre yapılır (Madde 22/1). Formda tabela kuralının kendi satırları var: ilk iki tespitte uyarı ve on gün süre, üçüncüsünde faaliyet durdurma (isim kuralında on gün, diğer tabela satırlarında üç gün).

İzinsiz veya ruhsatsız sunulan hizmet ise EK-5’e göre Valilikçe durdurulur; idari para cezası verilir ve savcılığa suç duyurusunda bulunulur.

Tanıtım başka yönetmeliğe bağlı. Madde 20/4 tanıtımı Tanıtım Yönetmeliğine bağlar ve yanıltıcı, talep yaratmaya yönelik tanıtımı yasaklar. Anılan 2023 tarihli metin 12 Kasım 2025’te aynı adlı yenisiyle yürürlükten kaldırıldı; atıflar yenisine yapılmış sayılıyor (yeni yönetmelik, Madde 13).

Tanıtım ihlalinde yaptırımın adresi muhataba göre ayrışır (Tanıtım Yönetmeliği Madde 12/1):

• Ruhsatlı birim: Serbest meslek icrası yönetmeliği birimi özel sağlık kuruluşu sayar (4/1-c), Tanıtım Yönetmeliği sağlık tesisini özel sağlık kuruluşu olarak tanımlar (4/1-g); ikisi birlikte okunduğunda o yönetmeliğin Ek-2 İdari Yaptırım Formu uygulanır (bent a).
• Serbest çalışmayan meslek mensubu (hekim ve diş hekimi hariç): 6502 sayılı Kanun çerçevesinde Reklam Kurulu için Ticaret Bakanlığına veya ticaret il müdürlüklerine bildirim yapılır (bent ç).
• Yetkisiz, izinsiz veya ruhsatsız hizmetin tanıtımı: Reklam Kurulu bildirimine ek olarak Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur (bent d).

Diyetisyen özelindeki işleyiş diyetisyen sosyal medya kurallarında anlatılıyor.

Uyum takvimi

Geçiş hükmü mevcut iş yerlerini iki gruba ayırdı; ikisinin de son tarihi 31 Aralık 2025 oldu:

• Önceden açılmış sağlık kabinleri: Fiziki standartta açıldıkları tarihteki mevzuat geçerli kalır; diğer standartlarda bu tarihe kadar uyum ve ruhsat şarttı, süre sonunda uygun hâle getirilmeyenler kapatılır. Sahiplik ve ortaklık durumları korunur (Geçici Madde 1/1, 1/2).
• Muhtelif adlar altında faaliyet gösteren iş yerleri: İlk metindeki 3 aylık süre, 32987 sayılı değişiklikle 31 Aralık 2025’e çekildi (Geçici Madde 1/3).

15 Eylül 2026 itibarıyla Mevzuat Bilgi Sistemindeki işlenmiş metinde yönetmeliği değiştiren tek metin 32987 sayılı yönetmelik; bu tarihi uzatan bir değişiklik yok. Aynı metinde, reçete veya tedavi planının kontrolüne ilişkin Madde 16/2-c’nin yürütmesi Danıştay Onuncu Dairesinin 1 Ekim 2025 tarihli kararıyla durdurulmuş olarak işli.

32987 sayılı değişiklik neyi değiştirdi?

15 Ağustos 2025 tarihli ve 32987 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklik yayımı gününde yürürlüğe girdi ve iki noktaya dokundu: geçici 1. maddenin üçüncü fıkrası ile başvurudaki bina belgeleri listesi (EK-1/C). Diğer maddeler, dolayısıyla ruhsat süreci, tabela ve denetim hükümleri aynen duruyor.

Diğer dört bina belgesi aynen kaldı; metin ve eki Resmî Gazete’de.

Uygulamadaki karşılığı için: klinik psikologların dijital görünürlük ve unvan kuralları, diyetisyen sosyal medya kuralları ve kapsam dışındaki hekimler için hekim sosyal medya kuralları.

Sık sorulan sorular

Serbest meslek icrası yönetmeliği hangi meslekleri kapsıyor? Madde 4/1-ç’deki mensupları: klinik psikolog, hemşire ve hemşireliğe eşdeğer sağlık memuru, ebe, fizyoterapist, odyolog, diyetisyen, dil ve konuşma terapisti, podolog, iş ve uğraşı terapisti; ekler ruhsatı dokuz meslek için düzenler. Hekim, diş hekimi ve eczacı listede yok; bu yönetmeliğin kuralları onlara uygulanmaz.

Ruhsat başvurusu ne kadar sürer? Toplam süre yok. Evrak eksikliği 10 iş günü içinde bildirilir, tamamlamaya 30 iş günü tanınır. Evrak tamamsa komisyon başvurudan itibaren en geç 30 iş günü içinde yerinde inceler; eksik çıkarsa yine 30 iş günü verilir. Yeniden inceleme ve ruhsatın düzenlenmesi için süre öngörülmemiştir.

32987 sayılı değişiklik neyi değiştirdi? 15 Ağustos 2025 tarihli değişiklik geçici maddenin üçüncü fıkrasını yeniden yazdı: meslek mensuplarının muhtelif adlarla faaliyet gösterdiği iş yerlerinin uyum süresi 3 aydan 31 Aralık 2025’e çekildi. Tıbbi atık belgesi ebe, hemşire ve podologlarla sınırlandı, deprem dayanıklılık raporu çıkarıldı. Tabela ve ruhsat süreci maddeleri değişmedi.

Psikolog ile klinik psikolog arasındaki fark ruhsatta neyi değiştiriyor? Birimi kimin açabileceğini. Kapsam listesinde klinik psikolog var, psikolog yok; psikoloji alanında kendi adına ruhsatlı birimi yalnız klinik psikolog açabilir. Psikolog ise bir klinik psikoloğun biriminde EK-3 çalışma belgesiyle personel olarak çalışabilir; çalıştırılacak psikolog sayısı birden fazla olamaz (Madde 13/1).

Kaynaklar

1. Yönetmelik ve ekleri — RG 29 Mart 2025, Sayı 32856. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250329-1.htm
2. Değişiklik ve eki — RG 15 Ağustos 2025, Sayı 32987. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/08/20250815-1.htm
3. İşlenmiş metin — Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=42353&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
4. Tanıtım Yönetmeliği — RG 12 Kasım 2025, Sayı 33075. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/11/20251112-2.htm