Diyetisyenler İçin Sosyal Medya: Kilo Vaadi Neden Yasak, Ne Paylaşılabilir?

Sosyal medya, bir diyetisyen için en doğal danışan kaynaklarından biri. Ama beslenme, bir sağlık hizmeti olduğu için içeriğin sınırları var: “3 günde 3 kilo” diyen bir gönderi ilgi çekebilir, ancak aynı gönderi bugün bir mevzuat ihlali. Bu yazıda diyetisyenlerin sosyal medyada neyi paylaşabileceğini, neyi paylaşamayacağını ve bunun neden böyle olduğunu, güncel yönetmelik çerçevesiyle ele alıyoruz.

Diyetisyeni hangi kurallar bağlıyor?

Diyetisyenlik, keyfi bir içerik alanı değil; yasayla tanımlı bir sağlık mesleğidir. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’da diyetisyen, beslenme ve diyetetik alanında lisans eğitimi almış, sağlıklı bireyler için beslenme programı belirleyen, hastalar için ise tabibin yönlendirmesi üzerine program düzenleyen bir sağlık meslek mensubu olarak tanımlanır.

Bunun üstüne, 12 Kasım 2025’te Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik gelir. Bu yönetmelik yalnızca hekimleri değil, diyetisyenler dahil tüm sağlık meslek mensuplarını kapsar. Temel ilke tek cümlede özetlenebilir: reklam yasak, bilgilendirme serbest. Yani hizmetinizi ticari bir dille pazarlayamaz, ama doğru bilgiyle kitlenizi eğitebilirsiniz.

Üçüncü katman “nerede ve hangi adla çalışılır” sorusunu düzenler: 29 Mart 2025 tarihli Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik. Serbest çalışan diyetisyen, İl Sağlık Müdürlüğü’nden ruhsatlı bir “Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi” açmak zorunda; ruhsatsız biçimde danışmanlık, koçluk ya da başka bir ad altında hizmet veremez. Tabelada ve sosyal medya dahil her materyalde yalnızca diyetisyenin adı ve unvanı bulunur — marka ya da fantezi isim kullanılamaz. Bu, bir sosyal medya hesabının adından profil biyografisine kadar uzanan bir kuraldır; ayrıntı serbest meslek icrası mevzuat kaydında.

”X günde Y kilo”: sonuç vaadi neden yasak?

Sosyal medyada en çok tıklanan ama en riskli içerik türü budur. Garantili sonuç ve belirli sürede kilo vaadi, talep yaratıcı ve yanıltıcı tanıtım kabul edilir; yönetmelik açık ya da örtülü her türlü reklamı yasaklar.

Bunun sadece hukuki değil, mesleki bir gerekçesi de var: beslenme kişiye özeldir. Aynı program iki farklı danışanda farklı sonuç verir. Bu yüzden “şu kadar sürede şu kadar kilo” demek, bilimsel olarak da savunulamaz. Diyetisyenin gücü sonuç garantisinde değil, “bu konuyu en doğru anlatan uzman benim” algısındadır. Eğitici içerik hem kurallara uygun hem de uzun vadede en çok güven getiren yaklaşımdır.

Danışan öncesi/sonrası paylaşılabilir mi?

Reklam mahiyetinde hayır — ve yasağın nereden geldiğini bilmek işe yarar. Kilo veren bir danışanın öncesi/sonrası fotoğrafı en ikna edici görünen içeriktir; risk de tam orada başlar. Yönetmelikte bu görseli adıyla yasaklayan bir hüküm yoktur. Yasak, Madde 5’in açık ve örtülü reklam ile yönlendirme yasağından doğar: danışanın beden değişimini ikna aracı olarak kullanan bir paylaşım, hangi teknik şartı sağlarsa sağlasın bu yasağın içine düşer. Madde 7/1-(f)‘deki “aynı ortam ve teknik şartlarda görüntülenme + hem işlem tarihinin hem görselin görüntülendiği tarihin belirtilmesi” koşulu tıbbi işlem öncesi ve sonrası görseller için yazılmıştır ve buraya bir çıkış yolu açmaz. Danışan teşekkürleri ve memnuniyet yorumları da aynı çerçevededir: Madde 5/1-(e) bunları reklam mahiyetinde paylaşmayı yasaklar; görsel paylaşımda ise Madde 7/1-(ğ) aynı yasağı “başka mecralarda yapılmış olsa dahi” işletir — başka bir platformdaki yorumun ekran görüntüsünü taşımak sonucu değiştirmez.

Üstelik konu yalnızca tanıtım mevzuatı değil: danışanın beden görüntüsü kişisel veridir ve KVKK kapsamındadır. İzin alınmış olsa bile, bu tür içerik hem hukuki hem etik olarak kırılgandır. Güven kurmanın daha sağlam yolu, sonucu sergilemek değil, bilgiyi paylaşmaktır.

Paylaşılabilir

• Tarif ve mutfak içerikleri
• Mit-gerçek serileri
• Market ve etiket okuma
• Eğitici beslenme anlatımı
• Uzmanlık ve çalışma biçimi tanıtımı

Yasak

• Kilo ve sonuç vaadi
• Danışan öncesi / sonrası
• Danışan yorumu ve teşekkürü
• Yanıltıcı unvan kullanımı

Peki ne paylaşılabilir?

Kısıtlar uzun görünse de, diyetisyene kalan alan aslında çok geniş ve tam da en çok paylaşılan içerik türlerini kapsıyor:

• Tarif ve mutfak içerikleri: pratik, sağlıklı, uygulanabilir yemekler
• Mit-gerçek serileri: “detoks çayı zayıflatır mı?” gibi yaygın yanlışları düzeltmek
• Market ve etiket okuma: ürün karşılaştırma, içindekiler listesini anlama
• Eğitici anlatım: bir besinin ya da alışkanlığın sade, doğru aktarımı
• Uzmanlık ve çalışma biçimi tanıtımı: kim olduğunuz, nasıl çalıştığınız

Bu içerikler yönlendirme ve sonuç vaadi içermediği sürece paylaşılabilir — ve en çok güven kuran formatlar da bunlardır. Bir kayıt şart: içeriğin konusu uygun olsa bile yönetmelik görsel paylaşımın kendisine ayrıca yükümlülük bağlar. Görsel içerikli paylaşımı sağlık tesisinin veya ilgili sağlık meslek mensubunun kendisi yapmak zorundadır (Madde 7/1-(i)); görsel üzerinde sonradan teknolojik değişiklik veya düzeltme uygulanamaz (Madde 7/1-(e)); danışana ait her görsel için açık rıza şarttır — yüzün görünüp görünmemesi bu şartı kaldırmaz (Madde 7/1-(b)). Görsel paylaşımların kullanıcı etkileşimlerine kapatılmasını isteyen Madde 7/1-(ğ) hükmünün kapsamı ise metinden kesin çıkmaz; uygulamada geniş yorumlanmasına hazırlıklı olun.

”Diyetisyen” mi, “beslenme uzmanı” mı?

Sosyal medyanın en karışık noktalarından biri unvan kullanımıdır. “Diyetisyen” unvanı, beslenme ve diyetetik alanında dört yıllık lisans eğitimi almış kişilere aittir ve yasayla korunur. Buna karşın “beslenme uzmanı”, “nutritionist” ya da “sağlıklı yaşam koçu” gibi ifadeler için aynı yasal standart yoktur.

Bu, diyetisyen için bir avantajdır: unvanınızı doğru ve net kullanmak, sizi eğitimsiz içerik üreticilerinden ayıran en güçlü güven sinyalidir. Yanıltıcı unvan kullanımı ise hem yasal risk hem de itibar kaybıdır.

Uyumlu içerik nasıl planlanır?

Mevzuata uygun içerik, çekimden önce başlar. Pratikte üç soru işi kolaylaştırır: Bu içerik bilgilendiriyor mu, yoksa bir sonuç mu vaat ediyor? Görselde tanınabilir bir danışan ya da beden var mı? Söylenen her iddia doğru ve savunulabilir mi? Bu üç filtreden geçen içerik, hem denetime hazırdır hem de izleyicide gerçek güven kurar.

Denetimin yalnızca şikâyete bağlı olmadığını hatırlamakta fayda var: yönetmelik, tanıtım ve bilgilendirme faaliyetlerinin Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve il sağlık müdürlükleri tarafından sosyal medya platformları ve internet siteleri üzerinden düzenli olarak taranmasını öngörüyor; aykırılık tespit edilen dosya ise her ilde kurulan İl Değerlendirme Komisyonunda karara bağlanıyor. Yani uyum, “fark edilmezsem olur” meselesi değil; içeriğin baştan doğru kurulması meselesidir.

Sık sorulan sorular

Diyetisyenler sosyal medyada danışan öncesi/sonrası fotoğrafı paylaşabilir mi? Reklam mahiyetinde hayır. Yönetmelikte bu görseli adıyla yasaklayan bir hüküm yoktur; yasak, Madde 5’in açık ve örtülü reklam ile yönlendirme yasağından doğar ve danışanın beden değişimini ikna aracı olarak kullanan paylaşım bu yasağın içine düşer. Madde 7/1-(f)‘deki teknik koşul tıbbi işlem öncesi ve sonrası görseller için yazılmıştır, bir çıkış yolu sunmaz. Ayrıca danışan mahremiyeti ve KVKK açısından da risklidir.

‘X günde Y kilo’ gibi sonuç vaadi paylaşmak neden yasak? Garantili sonuç ve belirli sürede kilo vaadi, talep yaratıcı ve yanıltıcı tanıtım kabul edilir. Yönetmelik açık ya da örtülü reklamı yasaklar; beslenme kişiye göre değiştiği için sonuç garantisi vermek hem hukuken hem etik olarak sakıncalıdır.

Diyetisyen sosyal medyada ne paylaşabilir? Bilgilendirici ve eğitici içerik paylaşabilir: tarifler, mit-gerçek anlatımları, market ve etiket okuma rehberleri, sağlıklı beslenme ilkeleri, uzmanlık alanının ve çalışma biçiminin tanıtımı. Sınır, yönlendirme ve sonuç vaadi içermeyen bilgilendirmedir.

İçeriği diyetisyenin kendisi mi paylaşmalı, ajans paylaşabilir mi? Ajans üretir, diyetisyen paylaşır. Madde 7/1-(i) görsel içerikli paylaşımların sağlık tesisi veya ilgili sağlık meslek mensubunun kendisi tarafından yapılmasını zorunlu kılar ve paylaşımın başkası tarafından yapılmış olmasının sorumluluğu ortadan kaldırmayacağını ekler. Bir ajans çekimi, kurguyu ve içerik hazırlığını üstlenebilir; paylaşılan bilginin doğruluğu ve mevzuata uygunluğu ise diyetisyene aittir.

‘Beslenme uzmanı’ ile ‘diyetisyen’ aynı şey mi? Hukuken değil. ‘Diyetisyen’ unvanı, beslenme ve diyetetik alanında dört yıllık lisans eğitimi almış kişilere aittir ve 1219 sayılı Kanun’da tanımlıdır. ‘Beslenme uzmanı’, ‘koç’ gibi ifadeler için aynı yasal koruma yoktur; unvanı doğru kullanmak hem yasal hem güven açısından önemlidir.

Kurallara uymayınca ne oluyor? Önce uyarı gelmez ve yaptırımın adresi çalışma biçimine değil muhataba göre değişir; iki yol aynı anda işleyebilir. Diyetisyenin çalıştığı özel sağlık kuruluşu için Ek-2 formu işler: ilk tespitte doğrudan idari para cezası uygulanır ve aykırılığın giderilmesi için süre verilir, bir yıl içinde tekrarında ceza bir kat artar, üçüncü tespitte faaliyet durdurma gündeme gelir. Mesleğini serbest icra etmeyen diyetisyene ilişkin dosya ise Madde 12/1-(ç) uyarınca, Reklam Kurulunca değerlendirilmek üzere Ticaret Bakanlığına veya Ticaret İl Müdürlüklerine bildirilir. Erişim engeli ayrı ve koşullu bir yoldur.

İçeriğinizi doğru üretmek için

Diyetisyen içeriğinde asıl zorluk, kuralları bilmek kadar onları bozmadan ilgi çekici içerik üretmektir. IDIFO, sağlık kuruluşları ve uzmanlar için mevzuata uygun, güven kuran sosyal medya içeriği üretir — diyetisyen ve beslenme uzmanları için yerinde çekim hizmetimize göz atabilir, sağlık kümesindeki hekimler için unvan, hesap ve sorumluluk rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

1. Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete, 12 Kasım 2025, Sayı: 33075. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/11/20251112-2.htm
2. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun (diyetisyen tanımı: Ek Madde 13/ç) — Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.1219.pdf
3. Sağlık Meslek Mensupları ile Sağlık Hizmetlerinde Çalışan Diğer Meslek Mensuplarının İş ve Görev Tanımlarına Dair Yönetmelik — Resmî Gazete, 22 Mayıs 2014, Sayı: 29007. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2014/05/20140522-14.htm
4. Sağlık Meslek Mensuplarının Serbest Meslek İcrası Hakkında Yönetmelik — Resmî Gazete, 29 Mart 2025, Sayı: 32856. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250329-1.htm