Drone ile Emlak Çekiminde Mahremiyet ve KVKK

Havadan çekimin en çok konuşulan tarafı lisans ve izin. Ama sahada asıl sorun çoğu zaman başka yerden çıkıyor: kadraja giren komşu bahçesi, sokaktaki araç plakası, balkondaki insan. Yeni İHA Talimatı bu konuyu tesadüfen değil, bilinçli olarak gündemine almış.

Mahremiyet artık mevzuatın konusu

Talimat, insansız hava aracı operasyonlarının kısıtlandığı veya yasaklandığı hava sahası bölümlerini tanımlarken gerekçeler arasında emniyet ve güvenliğin yanında mahremiyeti de açıkça sayıyor (Md. 4/p). Ayrıca Talimatın dayanakları arasında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu yer alıyor (Md. 3/1-ç).

Yani havadan çekimde mahremiyet, “nazik olma” meselesi değil; düzenlemenin kendi çerçevesinin parçası.

Emlak çekiminde risk nerede?

Havadan bakış, yerden görülemeyeni görünür kılar. Bir binanın çatısını çekerken yan parselin bahçesi, havuzu, terası da kadraja girer. Riskli olan tam da bu fazlalık:

Kadrajda kalsın

• İlana konu taşınmaz
• Bina cephesi ve çatı
• Kendi bahçesi ve otoparkı
• Genel çevre dokusu

Kadraj dışında

• Komşu bahçesi, havuzu, terası
• Tanınabilir kişiler
• Araç plakaları
• Açık pencere ve iç mekân görüntüsü

• Komşu parseller — bahçe içi, havuz, teras, açık pencere. İlana konu olmayan her mülk fazlalıktır.
• Tanınabilir kişiler — balkonda, bahçede veya sokakta bulunan kişiler.
• Araç plakaları — kişiyi belirlenebilir kıldığı için kişisel veri niteliğindedir.
• Konum verisi — fotoğrafa gömülü EXIF/GPS bilgisi mülkün tam koordinatını taşıyabilir.

Çözüm: önce kadraj, sonra temizlik

Bu risklerin tamamı çekim anında yönetilebilir. Sonradan düzeltmek her zaman daha pahalı ve her zaman daha eksik:

1. Kadrajı dar kur. İlana konu taşınmazı merkeze al, çevreyi olabildiğince dışarıda bırak. Yükseklik arttıkça kadraja giren komşu sayısı da artar.
2. Açıyı seç. Aynı binayı farklı yönlerden çekmek mümkün; komşu bahçesine bakmayan açı çoğu zaman vardır.
3. Zamanlamayı düşün. İnsanların ve araçların az olduğu saatler kadraj temizliğini kolaylaştırır.
4. Yayından önce temizle. Kadrajda kalan yüz ve plakalar bulanıklaştırılır; EXIF ve GPS verisi silinir.

Son madde için hazır bir aracımız var: Emlak Foto Asistanı fotoğraflardaki EXIF ve konum verisini tarayıcı içinde, dosya hiçbir sunucuya gitmeden temizliyor.

İzin tek başına yetmiyor

“Mülk sahibi izin verdi” cümlesi sık duyulur ama kapsamı sınırlıdır. Mülk sahibinin izni kendi taşınmazı içindir; komşu parseller, sokaktan geçen kişiler veya üçüncü kişilerin araçları bakımından bir şey ifade etmez.

Bu yüzden doğru yaklaşım izin ile yetinmek değil, kadraj disiplini ve görsel temizliğini birlikte uygulamak.

Sık sorulan sorular

Drone çekiminde komşunun bahçesi görünürse sorun olur mu? Evet, risklidir. İlan görseli yalnızca ilana konu taşınmazı göstermelidir. Komşu parselin bahçe içi, havuzu veya pencereleri kadrajda yer aldığında hem mahremiyet hem kişisel veri açısından sorun doğar. Çözüm kadrajı baştan dar tutmak ve gerekiyorsa çekim sonrası çevreyi bulanıklaştırmaktır.

Görselde araç plakası veya insan yüzü olması neden sorun? Plaka ve yüz, kişiyi belirlenebilir kıldığı için kişisel veri niteliğindedir ve 6698 sayılı Kanun kapsamına girer. İlan görselinde bunların bulunması gereksiz bir veri işleme yaratır; en pratik çözüm çekim sırasında kadraj dışında bırakmak, kalanları yayından önce bulanıklaştırmaktır.

Mahremiyet drone mevzuatının konusu mu, yoksa sadece KVKK mı? İkisi de. Yeni İHA Talimatı, insansız hava aracı operasyonlarının kısıtlandığı veya yasaklandığı hava sahası bölümlerini tanımlarken gerekçeler arasında mahremiyeti açıkça sayıyor; ayrıca Talimatın dayanakları arasında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu yer alıyor.

Fotoğrafın konum bilgisi bir risk mi? Evet. Fotoğraf dosyalarına gömülü EXIF verisi çekim koordinatını taşıyabilir; bu, mülkün tam konumunun istenmeden yayılmasına yol açar. Yayına çıkmadan önce EXIF ve GPS verisinin temizlenmesi iyi bir uygulamadır.

Mülk sahibinin izni yeterli mi? Mülk sahibinin izni kendi taşınmazı için gereklidir ancak komşu parseller, sokaktan geçenler veya üçüncü kişilerin araçları bakımından yeterli değildir. Bu nedenle izin tek başına çözüm değildir; kadraj disiplini ve görsel temizliği birlikte uygulanmalıdır.

Temiz kadraj, sorunsuz ilan

Havadan çekimde mahremiyet, çekimden sonra değil çekim planlanırken çözülür. IDIFO olarak gayrimenkul projelerinde kadrajı bu disiplinle kuruyoruz. Drone ile havadan çekim hizmetimize göz atabilir, yeni düzenin genel çerçevesi için amiral yazımızı inceleyebilirsiniz.

Kaynaklar

1. İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) — Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, tam metin. https://web.shgm.gov.tr/documents/sivilhavacilik/files/mevzuat/sektorel/talimatlar/SHT-IHA(1).pdf
2. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6698.pdf
3. Kişisel Verileri Koruma Kurumu — kurul kararları ve rehberler. https://www.kvkk.gov.tr